Udział niemieckich jednostek pancernych w walkach o Warszawę we wrześniu 1939 roku. Posłowie

Mariusz Zimny

Postęp w badaniach historycznych doznał w XXI wieku za sprawą Internetu oraz postępującej digitalizacji zbiorów bezprecedensowego przyśpieszenia. Jeszcze nie wszyscy zdążyliśmy się oswoić z nową rzeczywistością, a już stajemy na progu nowej rewolucji wynikającej z możliwości zastosowania w nauce sztucznej inteligencji. Tym bardziej kłopotliwa staje dla pracowników naukowych (nie wspominając o historykach-amatorach) konieczność przerwania pracy nad konkretnym tematem w określonym terminie, by móc podzielić się wynikami swoich badań z czytelnikami. Ten problem dotyczy także czterech części artykułu o udziale niemieckich jednostek pancernych w walkach o Warszawę. W ręce autora trafił jednak dokument na tyle ciekawy, że nie sposób go pominąć gdyż stanowi niezwykle interesujące dopełnienie wcześniej opublikowanego materiału.

Wśród dokumentów dowództwa niemieckiej 8. Armii sporządzonych w październiku 1939 roku znalazł się interesujący dokument „Specjalnych zarządzenia dla służb tyłowych nr 47” (Besonderen Anordnungen für die rückwärtigen Dienste) Nr. 47) dotyczących zaopatrzenia armii i funkcjonowania jej służb tyłowych. Jeden z załączników do tego dokumentu dotyczy żołnierzy z oddziałów 8. Armii zaginionych w czasie wrześniowych walk w Polsce. Oprócz siedmiu żołnierzy piechoty załącznik zawiera informację o zaginionych czołgach należących do 4.PzDiv i ich załogach. Zestawienie jest o tyle ciekawe, że dotyczy niemal wyłącznie wozów Pz.Rgt.35 utraconych w czasie walk o Warszawę, co pozwala uzupełnić (a także zweryfikować) niektóre z informacji opublikowanych w poszczególnych częściach artykułu o udziale Panzertruppen w walkach o stolicę.

Pełna wersja artykułu w magazynie TW Historia nr specjalny 2/2026