System antydronowy ARDRONIS od Rohde & Schwarz

Tomasz Kwasek

Na kolejnej edycji konferencji „Rohde & Schwarz Days”, która odbyła się w Warszawie na początku lutego, monachijska spółka przedstawiła kilka nowych rozwiązań w zakresie szeroko pojętej radioelektroniki wojskowej. Jednym z nich jest system wykrywania i neutralizacji małych bezzałogowców o nazwie ARDRONIS.

ARDRONIS (Automatic Radio-controlled DRONe Identification Solution) to wielosensorowy i wieloefektorowy system klasy CUAV/CUAS (Counter Unmanned Aerial Vehicle/Counter Unmanned Aerial System). Jego głównymi zadaniami są wykrywanie, identyfikacja i neutralizacja bezzałogowch statków powietrznych, które wtargnęły nad obszar chroniony. Liczba producentów niewielkich komercyjnych bezzałogowców, zwanych powszechnie dronami, jest już bardzo duża, a produkcja seryjna to setki tysięcy sztuk danego modelu. Ich użycie jest i będzie codziennością w warunkach pokoju, kryzysu i wojny. Jak duże może to być w obecnej sytuacji zagrożenie, pokazują m.in. coraz częstsze doniesienia o wtargnięciu cywilnych dronów nad obszary określone jako infrastruktura krytyczna, w tym porty (bazy) lotnicze, zakłady zbrojeniowe i inne o znaczeniu strategicznym dla państwa, elektrownie, elementy infrastruktury komunikacyjnej czy energetycznej.

Założenia systemu

Rohde & Schwarz już kilka lat temu rozpoczęła prace nad dedykowanym systemem CUAV/CUAS, który ma za zadanie stworzenie strefy wzbronienia przed przelotami dronów nad chronionym obszarem. Zasadniczymi funkcjami takiego systemu mają być: wykrycie obiektu latającego – naruszyciela niskiej przestrzeni powietrznej oraz neutralizacja bezzałogowca, czyli uniemożliwienie mu dalszego lotu. Zatem pierwszą w kolejności zdolnością systemu powinno być wykrycie drona z jak największym prawdopodobieństwem, niezależnie od warunków terenowych, pory doby czy warunków atmosferycznych, a także przy intencjonalnym „ataku” saturacyjnym. Drugą zdolnością systemu antydronowego musi być skuteczność przeciwko obecnym i potencjalnym zagrożeniom w postaci powszechnie stosowanych obecnie dronów i ich kolejnych ulepszonych iteracji. Poza tymi założeniami, budowie ARDRONIS przyświecała wysoka niezawodność i odporność na warunki środowiskowe oraz jak najwyższa bezobsługowość, czyli wysoki stopień automatyzacji funkcjonowania. Wobec faktu, że system ma działać w warunkach pokojowych i w bezpośredniej bliskości różnych ochranianych obiektów, wymagane było również zminimalizowanie negatywnego oddziaływania na ludzi znajdujących się w pobliżu oraz inne obiekty i urządzenia w strefie pracy systemu łączności, znajdujące się w bezpośrednim otoczeniu.

ARDRONIS należy do systemów wykrywania i przeciwdziałania elektronicznego – oddziaływania niekinetycznego. Konfiguracja systemu pozwala na użytkowanie w każdych warunkach tzw. środowiska elektronicznego, czyli w sytuacji, gdy na obszarze jego stosowania znajdują się inne nadajniki i odbiorniki łączności bezprzewodowej. W podsystemie wykrywania zastosowano rozpoznanie sygnałów radiowych łączności, używających techniki pseudolosowej zmiany częstotliwości roboczej FHSS (Frequency Hopping Spread Spectrum), a także modulacji OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing), co pozwala na identyfikację użytkownika z wykorzystaniem unikatowego numeru ID. Z kolei w podsystemie zakłócania zaimplementowano metodę zakłócania odzewowego łączności bezzałogowca (drona) ze stacją naziemną. Warto w tym miejscu wyjaśnić, że komercyjne drony – produkowane fabrycznie lub składane samodzielnie przez użytkowników z elementów różnego pochodzenia – wykorzystują w czasie lotu kilka kanałów radiowych do sterowania, pozycjonowania i komunikacji, w tym transmisji danych z kamery do stacji naziemnej. Do zakłócania tych kanałów stosuje się dwie podstawowe techniki przeciwdziałania: zakłócanie odzewowe (punktowe: koncentruje się na określonym paśmie częstotliwości używanym przez drona) lub zakłócanie szumowe (szerokopasmowe: polegające na przesyłaniu zakłóceń o dużej mocy w szerokim zakresie częstotliwości, co uniemożliwia dostęp do kanałów komunikacyjnych drona) lub ich kombinację, czyli zagłuszanie szerokopasmowe i punktowe, obejmujące wiele częstotliwości jednocześnie. W związku z tym, że emitowane przez system ARDRONIS zakłócenia mają zerwać łączność bezzałogowca z operatorem (stacją naziemną) oraz zakłócić odbiór przez lecącego drona sygnału nawigacyjnego, w systemie zaimplementowano technikę zakłócania odzewowego. Zaletami tej techniki są m.in. niska moc emitowanych sygnałów, utrudniająca wykrycie pracy systemu CUAV/CUAV, szczególnie w warunkach, gdy założeniem jest ukrycie pracy przed „przeciwnikiem” i uzyskanie efektu zaskoczenia.

Pełna wersja artykułu w magazynie NTW 2/2026