Siły Powietrzne Filipin

Leszek A. Wieliczko

Siły Powietrzne Filipin będą w przyszłym roku obchodziły 80. rocznicę utworzenia jako samodzielny rodzaj sił zbrojnych. Od kilkunastu lat realizują ambitny program modernizacji technicznej, ale ogromne potrzeby operacyjne i zarazem skromny budżet sprawiają, że nowy sprzęt jest kupowany w niewielkiej liczbie. W użyciu wciąż znajdują się więc samoloty i śmigłowce pochodzące z lat 80. i 70., a nawet 60. Co warte podkreślenia, Siły Powietrzne Filipin są największym użytkownikiem produkowanych w Polsce śmigłowców S-70i Black Hawk. Eksploatują także kilka maszyn W-3A Sokół.

Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (filip. Pilipinas; Republika ng Pilipinas, ang. Philippines; Republic of the Philippines), to państwo wyspiarskie leżące w Azji Południowo-Wschodniej na Oceanie Spokojnym, obejmujące ponad 7600 wysp. Na północy sąsiaduje z Tajwanem, na wschodzie z Palau, na południu z Indonezją, na południowym zachodzie z Malezją, na zachodzie z Wietnamem i na północnym zachodzie z Chinami. Jest członkiem m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych i Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (Association of Southeast Asian Nations, ASEAN). W dziedzinie obrony i bezpieczeństwa blisko współpracuje ze Stanami Zjednoczonymi.

Filipińskie Siły Powietrzne (Hukbong Himpapawid ng Pilipinas; Philippine Air Force, PAF) są jednym z trzech rodzajów Filipińskich Sił Zbrojnych (Sandatahang Lakas ng Pilipinas; Armed Forces of the Philippines, AFP) obok Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej (które dysponują własnymi formacjami lotniczymi). Ich zadaniem jest dozór i obrona przestrzeni powietrznej kraju, zwalczanie celów powietrznych i naziemnych, wsparcie sił lądowych i specjalnych, przewóz ludzi i ładunków, obserwacja i rozpoznanie, ewakuacja medyczna, poszukiwanie i ratownictwo, a w sytuacjach kryzysowych wsparcie innych instytucji i służb państwowych oraz udzielanie pomocy ludności cywilnej. PAF mają obecnie około 17 tys. osób personelu i około 225 samolotów, śmigłowców i bezzałogowych statków powietrznych (BSP).

Struktura organizacyjna

Najwyższym zwierzchnikiem i naczelnym dowódcą Filipińskich Sił Zbrojnych jest prezydent republiki. Za realizowanie narodowej polityki obronnej i nadzorowanie działalności sił zbrojnych odpowiada Departament Obrony Narodowej (Department of National Defense, DND). Prezydentowi podlega szef Sztabu Filipińskich Sił Zbrojnych (Chief of Staff of the Armed Forces of the Philippines, CSAFP), który odpowiada za wdrażanie strategii i wytycznych prezydenta, planowanie, przygotowanie, koordynowanie i nadzorowanie działalności Sił Zbrojnych oraz doradzanie sekretarzowi obrony narodowej. Od 19 lipca 2023 roku funkcję tę pełni gen. Romeo Saturnino Brawner Jr. Podlegają mu dowódcy rodzajów sił zbrojnych. Kwatera Główna Filipińskich Sił Zbrojnych znajduje się w Obozie im. Generała Emilio Aguinaldo (Camp General Emilio Aguinaldo, CGEA; dawny Camp Murphy) w Quezon.

Naczelnym dowódcą Filipińskich Sił Powietrznych (Commanding General of the Philippine Air Force, CGPAF) jest od 20 grudnia 2024 roku gen. broni Arthur Mirasol Cordura. Jego zadaniem jest osiągnięcie i utrzymanie gotowości personelu, sprzętu i infrastruktury Sił Powietrznych do realizacji powierzonych zadań, planowanie, koordynowanie, dowodzenie, kierowanie i nadzorowanie wszelkiej działalności Sił Powietrznych na szczeblu operacyjnym oraz doradzanie sekretarzowi obrony narodowej w zakresie lotnictwa. Wspierają go zastępca dowódcy i szef Sztabu Sił Powietrznych. Kwatera dowództwa i sztabu znajduje się w Bazie Lotniczej im. Pułkownika Jesusa Villamora w Pasay koło Manili.

Po zmianach organizacyjnych przeprowadzonych w minionej dekadzie, w Filipińskich Siłach Powietrznych funkcjonują obecnie trzy dowództwa taktyczne (Tactical Commands) i trzy dowództwa wsparcia (Support Commands) oraz kilka samodzielnych jednostek organizacyjnych podlegających bezpośrednio dowódcy lub szefowi Sztabu Sił Powietrznych. Podstawową jednostką organizacyjną PAF jest skrzydło (wing), a jednostką niższego szczebla grupa (group). W składzie skrzydeł i grup lotniczych znajdują się eskadry (squadrons) oraz grupy wsparcia i obsługi. Eskadry mają od kilku do kilkunastu statków powietrznych, w zależności od przeznaczenia. Stacjonują na co dzień w siedmiu bazach lotniczych (air base; zob. ramka), ale na czas wykonywania określonych zadań mogą być przeniesione do innych baz lub na lotniska cywilne. Śmigłowce poszukiwawczo-ratownicze pełnią stałe dyżury także na kilku lotniskach cywilnych.

Pełna wersja artykułu w magazynie Lotnictwo 5/2026