Rewolucja poprzez ewolucję. Rozwój samolotu wczesnego ostrzegania i dowodzenia E-2D Advanced Hawkeye
Michał Wasilewski
Pierwszy lot E-2D Advanced Hawkeye miał miejsce w 2007 roku. Amerykańska Marynarka Wojenna odebrała pierwszy egzemplarz „cyfrowego rozgrywającego” w 2010, a w 2027 roku wymieni w ostatnim dywizjonie dotychczas używane E-2C na najnowszą platformę. Przez blisko sześć dekad służby samolotów E-2 wypełniających misje powietrzne wczesnego ostrzegania i dowodzenia (Airborne Early Warning & Command, AEW&C), ich wytwórca, korporacja Northrop Grumman, równolegle do produkcji i służby stale rozwija ich możliwości. Dzieje się tak w dużej mierze dzięki dwóm czynnikom. Przede wszystkim dzięki zbiorowi bogatych doświadczeń użytkowych i operacyjnych floty dziś ponad 70 samolotów E-2D wykorzystywanych globalnie na różnych teatrach wojskowej aktywności, ale i wszechstronnym kompetencjom firmy Northrop Grumman, która zdolna jest budować przewagi produktowe i odpowiadać na potrzeby użytkownika zmagającego się z nowymi zagrożeniami. E-2D Advanced Hawkeye z 2007 roku, nie jest w zdolnościach tą samą maszyną co dostarczana obecnie, a kolejne skokowe zmiany pojawią się w tym systemie już wkrótce. Założeniem jest, aby korzystając z marki wypracowanej przez dekady przez system E-2, przez kolejne dziesięciolecia sprostać następnym potrzebom i wyzwaniom.
E-2D jest jednym z pięciu strategicznych programów ogłoszonych przez US Navy, a mających na celu nie tylko utrzymanie globalnych zdolności do projekcji siły, ale i przygotowania odpowiedzi na zagrożenia spodziewane w następnych dekadach. System E-2D zapewnia dowódcom i żołnierzom szeroką świadomość pola walki, szczególnie w zakresie operacji informacyjnych, umożliwiając skuteczne zarządzanie walką, tworzy fundament architektury obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej oraz możliwość fuzji danych z wielu sensorów dla budowy Połączonego Obrazu Sytuacji Operacyjnej (POSO). Postawione zadania E-2D wykonuje zarówno nad wodami mórz i oceanów, w strefie przybrzeżnej i lądzie. Dlatego amerykańska Marynarka Wojenna bardzo blisko współpracuje z Northrop Grumman nad ewolucyjnym rozwojem systemu Advanced Hawkeye. Cały proces wspiera także stale aktywna linia produkcyjna oraz terminowe dostawy, co przekłada się na zaufanie do dostawcy i jego umiejętności do długofalowego wzmacniania systemu.
Stały rozwój E-2D Advanced Hawkeye prowadzony jest w ramach kilku projektów. W ciągu niewiele ponad dekady wdrożono pięć dużych modernizacji E-2D mających doprowadzić do udoskonalenia wielu jego systemów, w tym radaru AN/APY-9. Do platformy w ramach pakietu Delta System Software Configuration 3.1 (DSSC 3.1) dodano również zdolność do tankowania w powietrzu, co wydłużyło zasięg i czas pracy operacyjnej E-2D, dając dowódcy misji większą swobodę w przypadku skomplikowanej sytuacji w powietrzu. Wprowadzono ulepszenia w zakresie fuzji danych, zwiększono efektywność sensorów i możliwość działania w środowisku zakłóceń oraz ataków elektronicznych.
Najnowszą odsłoną E-2D będzie Block II, łączący w sobie przyrost w obszarze zdolności, gotowości i niezawodności, połączony oczywiście z ulepszeniami w zakresie zadaniowej architektury. Marynarka Wojenna oficjalnie nazywa ten pakiet konfiguracją oprogramowania Delta System Software Configuration 6 (DSSC 6). Ten system pojawi się już wkrótce w służbie i pierwszy egzemplarz tak skomponowanego Advanced Hawkeye po raz pierwszy wykonać ma lot testowy w roku fiskalnym 2027, a osiągnięcie wstępnej gotowości operacyjnej planowane jest na 2030 rok (FY2030).
Pełna wersja artykułu w magazynie NTW 12/2025
Artykuł przygotowany we współpracy z firmą Northrop Grumman.