Rakietowa Platforma Testowa Orion
Michał Nita
We wrześniu 2025 roku, podczas kolejnej corocznej edycji wystawy MSPO w Kielcach, przedstawiciele Instytutu Techniki Cieplnej, wchodzącego w skład struktury organizacyjnej Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej, jak również pracownicy Wydziału Chemicznego tej samej uczelni, już po raz trzeci zademonstrowali specjalną rakietową platformę testową znaną pod nazwą RPT Orion (znany mityczny skuteczny myśliwy). Zgodnie z zamierzeniami zaangażowanych w przedsięwzięcie specjalistów platforma ma posłużyć do przeprowadzenia badań naukowych nad nowymi technologiami związanymi z obronnością kraju, które w dającej się przewidzieć przyszłości, mogłyby zostać zastosowane w eksploatowanych, bądź przewidywanych do użytkowania w Wojsku Polskim artyleryjskich pociskach rakietowych kalibru 122 mm.
Geneza
W styczniu 2020 roku inżynierowie z Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa wpadli na pomysł rozpoczęcia projektu mającego na celu zwiększenie celności pocisków rakietowych kalibru 122 mm. W realizacji przedsięwzięcia zamierzano wykorzystać także rezultaty wcześniejszych doświadczeń przeprowadzonych w latach 2017–2018. Wykonywane wówczas prace były przeprowadzone w kontekście pocisku Feniks. Przyczyną tego był fakt, że pociski takie nadal są produkowane na potrzeby Wojska Polskiego.
Prace nad platformą RPT Orion rozpoczęto w czerwcu 2021 roku. Prowadził je zespół pod kierownictwem prof. dr hab. inż. Jana Kindrackiego. Miały się one odbywać z wykorzystaniem niestosowanych do tej pory w Polsce technologii, obejmujących m.in. wykorzystanie opracowanego przez rodzimych inżynierów specjalnego układu sterowania gazodynamicznego. Wspomniana platforma miała umożliwić przeprowadzanie w rzeczywistych warunkach testów pocisku rakietowego. W celu łatwiejszego przystosowania go do aktualnych potrzeb badawczych, konstrukcja pocisku miała być modułowa. W tym miejscu trzeba także wspomnieć, że w ramach dotyczącego obronności programu Szafir-1, specjaliści prowadzący prace nad pociskiem uzyskali dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Na skutek zawartego właśnie w czerwcu 2021 roku kontraktu zaplanowano przeprowadzenie kilku testów poligonowych. Ze względu na powierzchnię będących do dyspozycji w Polsce poligonów, wystrzeliwanie testowanych pocisków przewidywano na dystansie nie większym niż 10 km, choć trzeba napisać, że gdyby zaszła potrzeba, pocisk RPT Orion mógłby mieć także możliwość osiągania większych donośności.
Początkowo testy zaplanowanego do zastosowania w pociskach silnika odbywały się w hamowni, aczkolwiek bardziej praktyczne sprawdzenie jego użyteczności umożliwiło dopiero funkcjonowanie napędu podczas lotów pocisków. W sumie w hamowni przeprowadzono trzy testy silnika, a czternastu kolejnych dokonano już w czasie lotów. Przeprowadzone testy potwierdziły prawidłowość funkcjonowania silnika i przyniosły zadowalające rezultaty. W pocisku miał zostać zastosowany również, będący nowym rozwiązaniem, wspomniany już układ sterowania gazodynamicznego. W konstrukcji Oriona zamierzano zastosować m.in. materiały ze stali, stopów aluminium i kompozytów.
Przewidywane testy pocisków zostały przeprowadzone na poligonach w Żaganiu i Drawsku Pomorskim. Pierwszy start RPT Orion wykonano na drugim ze wspomnianych poligonów w październiku 2022 roku. Pociski były wystrzeliwane z doświadczalnej wyrzutni, specjalnie skonstruowanej przez inżynierów z Politechniki Warszawskiej. W płaszczyźnie pionowej jej prowadnica, mająca długość sześciu metrów, mogła się poruszać w przedziale kątów wynoszących od +10 do +60o. Oczywiście na wyrzutni znajduje się podziałka z naniesionymi kątami. Ustawiany przy użyciu układu hydraulicznego prawidłowy kąt zależny jest od odległości pomiędzy wyrzutnią a wskazanym celem.
Jeszcze na wyrzutni, czyli przed startem pocisku, następuje uruchamianie jego wyposażenia elektronicznego, czyli komputerów, nawigacji bezwładnościowej i satelitarnej, a niezbędne zasilanie jest do nich dostarczane z układu baterii. Pierwszy test mający – jak wspomniano – miejsce jesienią 2022 roku odbył się jeszcze bez układu sterowania. Miał on na celu sprawdzenie parametrów tzw. trajektorii referencyjnej oraz precyzyjną analizę trajektorii lotu pocisku. W czasie większości testów poligonowych informacje o niej, a także inne niezbędne parametry funkcjonujących w nim układów były przesyłane do bazy naziemnej specjalnie zaprojektowanym układem telemetrycznym PW Ariadna. Następne miesiące upłynęły na intensywnym przeprowadzaniu testów i eksperymentach w laboratoriach. Kolejne cztery testy przeprowadzono na poligonie w Drawsku w październiku i listopadzie 2023 roku. Na okres wiosenny 2024 roku przewidywano wykonanie trzech tzw. kampanii testowych. W ramach zaplanowanej na marzec pierwszej z nich, na poligonie w Żaganiu wystrzelono dwa pociski. W czasie drugiej kampanii, odbywającej się już w kolejnym miesiącu na poligonie w Drawsku, wystrzelono natomiast trzy pociski. Także taką samą ich liczbę wykorzystano na poligonie w Żaganiu podczas odbywającej się w maju trzeciej i ostatniej kampanii.
Pełna wersja artykułu w magazynie NTW 8/2026