Modernizacja lotnictwa wojskowego Kanady
Leszek A. Wieliczko
Od kilkunastu lat trwa największa od II wojny światowej modernizacja techniczna lotnictwa wojskowego Kanady. W jej ramach kupiono m.in. nowe samoloty poszukiwawczo-ratownicze CC-295 Kingfisher, zwiadowcze CE-145C Vigilance, transportowo-tankujące CC-330 Husky, wielozadaniowe samoloty bojowe CF-35A Lightning II, patrolowe morskie CP-8A Poseidon, samoloty i śmigłowce szkolno-treningowe oraz bezzałogowe statki powietrzne MQ-9B SkyGuardian i Camcopter S-100. Zakończono wieloetapową modernizację samolotów patrolowych morskich CP-140 Aurora i rozpoczęto modernizację myśliwców CF-188 Hornet oraz śmigłowców CH-146 Griffon i CH-149 Cormorant.
Użytkownikiem wszystkich załogowych i dużych bezzałogowych statków powietrznych są Królewskie Kanadyjskie Siły Powietrzne (ang. Royal Canadian Air Force, RCAF; fr. Aviation Royale Canadienne, ARC), będące jednym z komponentów zunifikowanych Kanadyjskich Sił Zbrojnych (Canadian Armed Forces, CAF; Forces Armées Canadiennes, FAC). Ich główne zadania to prowadzenie operacji lotniczych na rzecz Sił Zbrojnych, ochrona przestrzeni powietrznej kraju i Ameryki Północnej wspólnie z Siłami Powietrznymi USA, w ramach Dowództwa Obrony Powietrzno-Kosmicznej Ameryki Północnej (North American Aerospace Defence Command, NORAD), wsparcie sił lądowych, morskich i specjalnych oraz poszukiwanie i ratownictwo w ramach Narodowego Programu Poszukiwania i Ratownictwa (National SAR [Search and Rescue] Program, NSP). To ostatnie zadanie jest bardzo istotne, gdyż Kanada ma największą na świecie strefę odpowiedzialności ratownictwa morskiego o powierzchni ponad 15,5 mln km2.
Wojska Lądowe (Canadian Army; Armée Canadienne), Dowództwo Sił Operacji Specjalnych (Canadian Special Operations Forces Command, CANSOFCOM; Commandement des Forces d'opérations spéciales du Canada; COMFOSCAN) i Królewska Kanadyjska Marynarka Wojenna (Royal Canadian Navy, RCN; Marine Royale Canadienne, MRC) wykorzystują małe rozpoznawcze bsp kilku typów.
Samoloty bojowe
Jedynymi samolotami bojowymi w arsenale RCAF są obecnie myśliwce McDonnell Douglas F/A-18A/B (CF-188) Hornet. Kanada była pierwszym zagranicznym nabywcą Hornetów. Decyzja ich zakupu w celu zastąpienia F-101B/F (CF-101) Voodoo i F-104G (CF-104) Starfighter została ogłoszona przez rząd 10 kwietnia 1980 roku i jeszcze w tym samym miesiącu podpisano kontrakt z producentem na zasadach komercyjnych (Direct Commercial Sale, DCS). Początkowo planowano zakup 137 egz. (113 jedno- i 24 dwumiejscowych), z opcją na kolejnych 11–20 egz. W 1985 roku zamówienie zmodyfikowano do 98 egz. F/A-18A (CF-18A) i 40 egz. F/A-18B (CF-18B), w RCAF oznaczonych odpowiednio jako CF-188 i CF-188B. Pierwszy kanadyjski Hornet w wersji dwumiejscowej został oblatany w St. Louis w Missouri 29 lipca 1982 roku i przekazany RCAF 25 października. Dostawy zakończyły się we wrześniu 1988 roku.
Kanadyjskie Hornety były wyposażone w radar APG-65. Różniły się od maszyn US Navy m.in. systemem wspomagania lądowania VOR/ILS zamiast ACLS (Automatic Carrier Landing System) oraz zamontowanym po lewej stronie przodu kadłuba reflektorem, służącym do wzrokowej identyfikacji celów powietrznych w nocy. Zachowały wzmocnione podwozie, hak do lądowania i składane końcówki skrzydeł. Uzbrojenie tworzyły pociski powietrze–powietrze AIM-7M Sparrow i AIM-9L/M Sidewinder oraz niekierowane pociski rakietowe CRV-7 kal. 70 mm. Później dokupiono zasobniki celownicze AAS-38 NITE Hawk (Targeting Forward-Looking Infrared, TFLIR) oraz pociski powietrze–ziemia AGM-65G Maverick i bomby kierowane Paveway II/III.
W latach 2001–2010 firmy Boeing i L-3 Communications przeprowadziły w 62 egz. CF-188 i 18 egz. CF-188B dwuetapowy program modernizacji awioniki (Incremental Modernization Project, IMP), do standardu zbliżonego do wersji F/A-18C/D. Zainstalowano w nich m.in. radary APG-73, radiostacje ARC-210/RT-1556 z modułem kodowania transmisji Have Quick II, kolorowe monitory w kokpicie, łącza wymiany danych w standardzie Link 16, zintegrowane systemy nawigacji bezwładnościowej i satelitarnej, rejestratory parametrów lotu, czujniki ostrzegawcze ALR-67(V)3, wyrzutnie flar i dipoli ALE-47, systemy identyfikacji „swój–obcy” (Identification Friend-or-Foe, IFF) APX-111 i systemy unikania zderzenia z ziemią (Terrain Avoidance System, TAS). Zintegrowano celowniki nahełmowe JHMCS (Joint Helmet-Mounted Cueing System), zasobniki celownicze AAQ-33 Sniper (Advanced Targeting Pod, ATP), pociski AIM-120C-5 AMRAAM i bomby kierowane JDAM (Joint Direct Attack Munition). Ponadto dokonano przeglądu i miejscowego wzmocnienia konstrukcji płatowca i podwozia, a w 40 egz. wymieniono środkową sekcję kadłuba.
Pełna wersja artykułu w magazynie NTW 8/2026