Lotnictwo Morskie Grecji

Leszek A. Wieliczko

Grecka Marynarka Wojenna dysponuje (ponownie) własnym lotnictwem od 1975 roku, kiedy to przyjęto do służby cztery lekkie śmigłowce Alouette III. W następnych latach pozyskano śmigłowce pokładowe AB-212 i S-70B Aegean Hawk przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych i wykorzystywano samoloty patrolowe morskie P-3B Orion należące do Sił Powietrznych. W ostatnich kilku latach przyjęto do wyposażenia zwiadowcze bezzałogowe statki powietrzne A900 i Camcopter S-100, nowe śmigłowce pokładowe MH-60R Seahawk oraz pierwszy z czterech zmodernizowanych samolotów patrolowych Orion.

Grecka Marynarka Wojenna (gr. Polemikó Naftikó, PN; ang. Hellenic Navy, HN) jest jednym z trzech rodzajów Greckich Sił Zbrojnych (Ellinikés Énoples Dynámeis, EED; Hellenic Armed Forces), obok Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych. Jej głównym zadaniem jest ochrona i obrona szeroko pojętych interesów narodowych na morzu, wybrzeży, wód terytorialnych, morskiej wyłącznej strefy ekonomicznej (Exclusive Economic Zone, EEZ) i morskich szlaków handlowych. O związkach Grecji z morzem, a tym samym znaczeniu Marynarki Wojennej dla bezpieczeństwa kraju, najlepiej świadczy to, że niemal 20 proc. powierzchni Grecji przypada na około 2500 wysp (w tym 165 zamieszkanych) na Morzu Egejskim, Kreteńskim, Jońskim i Śródziemnym, linia brzegowa ma długość aż 14 880 km, a morska wyłączna strefa ekonomiczna powierzchnię 505,5 tys. km2.

Jednym z komponentów Marynarki Wojennej jest lotnictwo morskie, przeznaczone do zwiadu, obserwacji i rozpoznania (Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance, ISR), wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych (Anti-Submarine Warfare, ASW) i nawodnych (Anti-Surface Warfare, ASuW), poszukiwania i ratownictwa (Search and Rescue, SAR), ewakuacji medycznej (Medical Evacuation, MEDEVAC), zaopatrywania okrętów na pełnym morzu (Vertical Replenishment, VERTREP) oraz wsparcia operacji desantowych i specjalnych. Obecnie lotnictwo Marynarki Wojennej ma 30 załogowych i bezzałogowych statków powietrznych i oczekuje na dostawę 15 kolejnych.

Struktura organizacyjna

Najwyższym zwierzchnikiem Greckich Sił Zbrojnych jest prezydent republiki. Cywilnym organem odpowiedzialnym za planowanie i finansowanie rozwoju Sił Zbrojnych oraz nadzorowanie ich działalności pod względem administracyjnym jest Ministerstwo Obrony Narodowej (Ypourgeío Ethnikís Ámynas, YPETHA; Ministry of National Defence, MND). Ministerstwu podlega Sztab Generalny Obrony Narodowej (Genikó Epiteleío Ethnikís Ámynas, GEETHA; Hellenic National Defence General Staff, HNDGS), który planuje, koordynuje, nadzoruje i dowodzi na szczeblu strategicznym i operacyjnym wszystkimi rodzajami Greckich Sił Zbrojnych.

Sztab Generalny Marynarki Wojennej (Genikó Epiteleío Naftikoú, GEN; Hellenic Navy General Staff, HNGS) odpowiada za organizowanie, zarządzanie, planowanie, nadzorowanie, szkolenie personelu, wyposażenie, wdrażanie programów rozwoju oraz dowodzenie siłami morskimi w czasie pokoju i wojny. Szefem Sztabu Generalnego Marynarki Wojennej (Archigós tou Genikoú Epiteleíou Naftikoú, A/GEN; Chief of the Hellenic Navy General Staff) jest od 12 stycznia 2024 roku Antinávarchos (adm. floty) Dimitrios-Eleftherios Kataras. Siedziba Sztabu Generalnego znajduje się w Cholargos w Atenach.

Wszystkie siły operacyjne Marynarki Wojennej – nawodne, podwodne, patrolowe, lotnicze, przeciwminowe, desantowe, specjalne – podlegają Dowództwu Floty (Archigeío Stólou, AS; Fleet Headquarters) za pośrednictwem dowództw niższego szczebla.

Pełna wersja artykułu w magazynie Lotnictwo 10/2026