Czarne krzyże nad Zatoką Gdańską czyli niemieckie lotnictwo morskie nad Bałtykiem podczas Polenfeldzug 1939. Cz. 2.

Czarne krzyże nad Zatoką Gdańską czyli niemieckie lotnictwo morskie nad Bałtykiem podczas Polenfeldzug 1939. Cz. 2.

Andrzej Olejko

 

Działania wojenne na Bałtyku rozpoczęte 1 września 1939 roku znamionuje całkowita przewaga strony niemieckiej zarówno na lądzie i morzu jak i w powietrzu. Akcje Luftwaffe oraz niemieckiego lotnictwa morskiego od 2 IX 1939 roku spowodowały, że dominacja ich w trzecim wymiarze w krótkim czasie przyniosła szereg bolesnych porażek ze strony polskiej Floty i nie tylko.

2 IX 1939 roku

W świetle zapisów z Kriegstagebuch Kü.Fl.Gr. 506., załogi K.A.St. 1./506. wykonały dziewięć lotów w czasie 32 godzin i 19 minut; załogi K.Mz.St. 3./506. wykonały 10 lotów w czasie 18 godzin i 32 minut; załogi K.Mz.St. 3./706. wykonały 10 lotów w czasie 16 godzin i 10 minut; załogi 4./186. Trägerstaffel wykonały 11 lotów w czasie 10 godzin i 55 minut – razem wykonano 40 lotów w łącznym czasie 77 godzin i 56 minut.

O godz. 0.00 F.d.Luft. wydało załogom K.Mz.St. 3./506. rozkaz wykonania kluczami bombardowania z dużej wysokości z północnego zachodu, zaznaczając, że w rejonie celu można spodziewać się balonów zaporowych oraz polecając zwrócenie uwagi podczas bombardowania na położony w pobliżu celu szpital. O godz. 0.13 do wykonania ww. bombardowań wystartowały z bazy lotnictwa morskiego w Neutief załogi wodnosamolotów pływakowych typu Heinkel He-59 B oznakowanych literami kodowymi S4+U, S4+R i S4+Z (wodowały po wykonaniu nalotu o godz. 3.15), o godz. 1.50 wystartowały załogi drugiego klucza wodnosamolotów ww. typu oznakowanych literami kodowymi S4+W, S4+T i S4+Q (wodowały po wykonaniu nalotu o godz. 3.50), zaś o godz. 2.38 załogi czterosamolotowego trzeciego klucza wodnosamolotów oznakowanych literami kodowymi S4+S, S4+Y, S4+V i S4+X z K.Mz.St. 3./506. (wodowały po wykonaniu zadania o godz. 4.20). O godz. 4.18 do lotu rozpoznawczego nad zatokę Gdańską wystartowały załogi wodnosamolotów pływakowych typu Heinkel He-60 z K.A.St. 1./506. oznakowanych literami kodowymi S4+O, S4+Y i S4+U (wodowały po wykonaniu zadania o godz. 8.15), zaś o godz. 4.40 dowódca K.Mz.St. 3./706. zameldował gotowość do działań od godz. 4.30 dziewięciu załóg wodnosamolotów pływakowych typu Heinkel He-59 B. W meldunku załogi wodnosamolotu ww. typu oznakowanego literą kodową S4+Y z ww. klucza K.A.St. 1./506. o godz. 5.45. zapisano, iż w kwadracie 2236 na redzie PW Hel nic nie zauważono, w porcie zaobserwowano kontrtorpedowiec oraz kolejny obok boi (2 IX 1939 roku polska MW na Morzu Bałtyckim miała do dyspozycji jeden kontrtorpedowiec klasy ORP Wicher, zatem drugim okrętem, o którym zameldowano musiał być stawiacz min ORP Gryf), w kwadracie 2237 rozpoznano szybkie kutry (5-10) płynące kursem w stronę kwadratu 2236. O godz. 6.00 ww. załoga zameldowała wykrycie o godz. 5.50 w kwadracie 2187 torpedowca (trałowca redowego) oraz stawiacza min ORP Gryf przy pirsie PW Hel. O godz. 6.25 rozkaz F.d.Luft. Ost. wprowadzał gotowość bojową załóg wodnosamolotów pływakowych typu Heinkel He‑59 B z K.Mz.St 5./506. i 3./706., która nadal pozostając w Lochstädt podlegała dowództwu Kü.Fl.Gr. w Pillau-Neutief (o godz. 6.55 nowy rozkaz nakazywał załogom K.MZ.St. 3./506. spokój do godz. 12.00, zaś gotowość bojową od godz. 12.00, natomiast o godz. 10.20 do godz. 12.00 wprowadzono spokój dla załóg K.Mz.St. 3./706. i przygotowania do kolejnego nocnego nalotu – dwukrotny dla załóg K.Mz.St. 3./706. i pojedynczy dla załóg K.Mz.St. 5./506.). O godz. 8.36 odnotowano pierwszą stratę niemieckiego lotnictwa morskiego podczas Polenfeldzug: wodnosamolot pływakowy typu Heinkel He-60 oznakowany literą kodową N z K.A.St. 1./506. z załogą w składzie pilot uff. Damrau i obserwator lt.d.res. Hoffmann, podczas startu z wód niespokojnego basenu bazy lotnictwa morskiego w Neutief rozbili swój wodnosamolot, który spłonął. O godz. 9.02 dwie załogi wodnosamolotów tego typu oznakowanych literami kodowymi S4+W i S4+V z K.A.St. 1./506. wystartowały do lotów rozpoznawczych nad Zatokę Gdańską (wodowały po wykonaniu zadania o godz. 11.50). Ten dzień przyniósł działanie mieszanymi dwu i trzysamolotowymi kluczami załóg K.A.St. 1./506. – o godz. 12.27 z bazy lotnictwa morskiego w Neutief wystartowały dwusamolotowy klucz wodnosamolotów pływakowych typu Heinkel He-60 oznakowanych literami kodowymi S4+O i S4+T (wodowały po wykonaniu zadania o godz. 16.20), o godz. 16.43 wystartowały załogi wodnosamolotów ww. typu oznakowanych literami kodowymi S4+V, S4+S i S4+Z. Załoga tego ostatniego wodnosamolotu zameldowała o godz. 17.52 wykrycie w PW Hel dwóch jednostek (wodowanie nastąpiło o godz. 20.08). Ten dzień nie przyniósł załogom K.A.St. 1./506. silnie ostrzeliwanym przez polską opl. większych wyników w rozpoznaniu rejonu Zatoki Gdańskiej oraz PW Gdynia i Hel. O godz. 20.25 dowódca K.Mz.St. 3./706. zgłosił gotowość dziewięciu załóg, zaś o godz. 20.30 F.d.Luft. Ost. wydało rozkaz, by od godz. 21.00 do godz. 3.30 3 IX 1939 roku załogi Kü.Fl.Gr. 506. wykonały „rollenden Angriff” – naloty nękające na nadbrzeżne baterie artylerii, w tym 31. Baterię im. Heliodora Laskowskiego (Batterien Südspitze Hela) – celem pomocniczym miała być Gdynia oraz polskie cele morskie, tak jak poprzedniej nocy. Załogi wodnosamolotów miały przed świtem monitorować Zatokę Gdańską i obserwować cele na rzecz załóg 4./186. Trägerstaffel, które o świcie 3 IX 1939 roku bombami SC 500 miały zaatakować polskie cele morskie na północny-zachód od linii Zoppot (pol. Sopot) – cypel helski i w okręgu 5 mil od cypla helskiego, zgodnie z ustaleniami załóg Kü.Fl.Gr. 506. (niszczyciel i ścigacze w kwadratach 2189-2187-2085 – od godz. 20.35 ogłoszono spokój dla załóg K.A.St. 1./506. – kolejne rozkazy miały napłynąć rankiem). Od godz. 21.10 obowiązywała gotowość bojowa dla załóg K.Mz.St. 3./506. i 3./706.: załogi K.Mz.St. 3./706. miały bombami SC 250 w nocnym nalocie zaatakować baterie artylerii na cyplu helskim – w tym 31. Baterię im. Heliodora Laskowskiego – zaś celem pomocniczym był PW Gdynia-Oksywie – kurs południowo-zachodni – atak z wysokości 500 m; godz. 1.00 była terminem rozpoczęcia kolejnego nalotu załóg K.Mz.St. 3./506. na ww. cele – drugi atak zastrzeżony był dla załóg K.Mz.St. 3./706. Osiem załóg K.Mz.St. 3./706. wystartowało do wykonania zadania w czasie pomiędzy godz. 21.40 a godz. 22.43 i ponownie o godz. 23.00.

W świetle polskich źródeł w nocy l/2 IX 1939 roku wodnosamoloty pływakowe typu Heinkel He-59 B
z K.Mz.St. 3./506. obrzucały bombami SC 250 od godz. 2.15 w nocy gdyński PW, celem nękania polskiej obrony. O świcie 2 IX 1939 roku (to wydarzenie umiejscawiane jest także na wieczór l IX 1939 roku) dywizjon polskich trałowców redowych (tzw. „ptaszków”) został w połowie drogi pomiędzy PW Hel, a Jastarnią zaatakowany przez trzy nisko lecące niemieckie wodnosamoloty pływakowe typu Heinkel He-60. Okręty polskiego zespołu otworzyły ogień z przeciwlotniczych km-ów; wskutek ostrzału z broni pokładowej niemieckich wodnosamolotów na jednostkach polskiej MW zanotowano straty wśród załóg. Rankiem, celem niemieckich wodnosamolotów został również kontrtorpedowiec ORP Wicher, którego opl. odnotowała zestrzelenie niemieckiego wodnosamolotu. W godzinach popołudniowych 2 IX 1939 roku wodowisko wodnosamolotów MDLot na półwyspie Hel w rejonie Juraty ostrzelane zostało przez dwa niemieckie wodnosamoloty pływakowe typu Heinkel He-59 B, które uszkodziły większość wodnosamolotów pływakowych typu Lublin R-XIII ter/G/hydro z Morskiego Dywizjonu Lotniczego (polski ostrzał z broni maszynowej prowadzony z brzegu nie wyrządził żadnych szkód niemieckim załogom). Nad Wojskową Składnicą Tranzytową na Westerplatte tego dnia operowało około 60 bombowych samolotów nurkujących typu Junkers Ju-87 B Stuka pod osłoną myśliwców z 1.(J)./LG. 2. i II(J).186 (T). W osłonie powietrznej samolotów myśliwskich typu Messerschmitt Bf. 109 E z ww. jednostek, załogi IV(St)./LG 1. wykonały tego dnia jeden lot bojowy [bombami SC 250, SC 500?] przeciwko celom morskim w PW w Gdyni-Oksywiu i na Zatoce Puckiej. Wszystkie loty wykonane tego dnia przez pilotów II.(J)/186. (T) miały na celu zapewnienie eskorty załogom nurkujących samolotów bombowych typu Junkers Ju-87 B Stuka. Załogi 4./186. Trägerstaffel tego dnia powróciły pod rozkazy Führer der Luftwaffe Ost, przebazowawszy się około godz. 17.03 (18.00 ?) z lotniska Stolp-Rietz (Stolp-West) do bazy lotniczej w sambijskim Brüsterort (w trakcie przelotu 11 załóg po starcie z lotniska Stolp-Rietz zbombardowało [bombami SC 250, 500 ?] cele w południowej części cypla półwyspu Hel – lot trwał około 60 minut – zbombardowano nadbrzeżną 31. baterię artylerii im. Heliodora Laskowskiego i PW w Helu). Wg polskich źródeł 2 IX 1939 roku l. bateria l. MDAPL dowodzona przez por. M. Rostkowskiego zestrzeliła w rejonie Kępy Oksywskiej niemiecki wodnosamolot.

 

Wróć

Koszyk
Facebook
Tweety uytkownika @NTWojskowa Twitter